Prawo nieruchomości – blog radcy prawnego Dariusza Śmiłka

  • Decyzja o sprzedaży lokali nie jest źródłem szkody

    Autor:

    r.pr. Dariusz Śmiłek

    w kategorii

    Zgodnie uchwałą składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2015 r. (III CZP 22/15) jeżeli stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa decyzji odmawiającej byłemu właścicielowi przyznania prawa do gruntu na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), źródłem poniesionej przez niego (jego następców prawnych) szkody nie jest decyzja zezwalająca na sprzedaż lokalu w budynku położonym na nieruchomości, także w razie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa.

    Judykat ten zapadł w stanie faktycznym gdzie wydanie decyzji o sprzedaży lokalu poprzedziło wydanie odmownej decyzji w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej.

    M.zd. uchwała ta nie znajdzie zastosowania w stanie faktycznym gdy w okresie braku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej dojdzie do rozporządzenia nieruchomością dekretową na podstawie decyzji administracyjnej (np. ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz podmiotu trzeciego). W takiej sytuacji w przypadku stwierdzenia nieważności takiej decyzji lub stwierdzenia iż została ona wydana z naruszeniem prawa, decyzja taka może stanowić źródło szkody i być podstawą do dochodzenia odszkodowania na postawie art. 160 k.p.a..

    r.pr. D. Śmiłek

  • Obrót nieruchomościami warszawskimi a prawo pierwokupu Gminy

    Autor:

    r.pr. Dariusz Śmiłek

    w kategorii

    ,

    Właściciel „niezabudowanej nieruchomości warszawskiej” który uzyskał użytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 Dekretu i wystąpił z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, uzyskując prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie po dniu 13 października 2005 r. rozporządzając prawem własności takiej nieruchomości musi liczyć się z ograniczeniami wynikającymi z ustawy o gospodarce nieruchomościami.

    Na podstawie bowiem ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 109 ust. 1 pkt 1) Gminie przysługuje ustawowe prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio przez sprzedawcę od Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego.

    Powyższe stanowisko zostało wyraźnie potwierdzone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 06 marca 2015 r. (sygn. akt 111/14) gdzie wywiedziono, iż „Gminie przysługuje prawo pierwokupu na podstawie art. 109 ust. 1 punkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.) w przypadku sprzedaży niezabudowanej nieruchomości nabytej w drodze decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przyznanego na podstawie art. 7 ust. 1, 2, 3 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279 ze zm.), w prawo własności nieruchomości.”

    r.pr. Dariusz Śmiłek

  • Podział nieruchomości przez użytkownika wieczystego

    Autor:

    r.pr. Dariusz Śmiłek

    w kategorii

    Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2015 r. (sygn. akt III CZP 116/14) Użytkownik wieczysty nie może dokonać podziału gruntu oddanego mu w użytkowanie wieczyste. 

    Warto dodać, iż uchwała ta zapadła w odpowiedz na pytanie prawne w przedmiocie czy dopuszczalne jest wyzbycie się prawa do użytkowania wieczystego części nieruchomości w drodze jednostronnej czynności prawnej?​

     

    r.pr. Dariusz Śmiłek

  • Art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami badany przez Trybunał Konstytucyjny.

    Autor:

    r.pr. Dariusz Śmiłek

    w kategorii

    Obecnie w Trybunale Konstytucyjny (sygn. akt P 6/13)z inicjatywy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie toczy się sprawa dot. art. 215 ust. 2. Pytanie Sądu Administracyjnego zmierza do ustalenia czy art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim uzależnia prawo do odszkodowania od pozbawienia poprzedniego właściciela nieruchomości bądź jego następców prawnych faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 roku, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP?

    Uznanie wskazanego przepisu za niekonstytucyjny rozszerzyłoby ewentualny krąg uprawnionych do odszkodowań za „nieruchomości warszawskie”.

     

    r.pr. Dariusz Śmiłek

  • Kontrowersja rozstrzygnięta!!!

    Autor:

    r.pr. Dariusz Śmiłek

    w kategorii

    ,

    Do dnia 10 kwietnia 2011 r. zgodnie z art. 16 § kodeksu postępowania administracyjnego (kpa)   decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Tak rozumiana „ostateczność decyzji” stosowana była przez sądy na tle art. 160 §6 kpa wedle którego roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2 kpa , że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art.156 § 1 kpa.

    W Uchwale składu 7 sędziów z dnia 20 stycznia 2015 r. Sądu Najwyższy stwierdził jednak: „Jeżeli w wyniku wydania przed dniem 1 września 2004 r. decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, strona poniosła szkodę, a właściwy minister lub samorządowe kolegium odwoławcze stwierdziło – po tym dniu, lecz przed dniem 11 kwietnia 2011 r. – nieważność tej decyzji albo jej wydanie z naruszeniem prawa, termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie przewidziany w art. 160 § 6 k.p.a. rozpoczyna bieg z chwilą bezskutecznego upływu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w razie jego złożenia – z chwilą wydania decyzji po ponownym rozpatrzeniu sprawy.”

    r.pr. Dariusz Śmiłek

  • Nie wszystkie czynności sądowe przerywają bieg zasiedzenia służebności przesyłu

    Autor:

    r.pr. Dariusz Śmiłek

    w kategorii

    Przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy było następujące zagadnienie:

    „Czy wytoczenie przez właściciela nieruchomości przeciwko posiadaczowi służebności przesyłu, a przed dniem 3 sierpnia 2008 r. przeciwko posiadaczowi służebności gruntowej polegającej na korzystaniu z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do eksploatacji urządzeń, o których mowa w art. 49 k.c., powództwa o zasądzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności przerywa bieg terminu zasiedzenia służebności przesyłu?”

     W dniu 26 listopada br. Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów (sygn. akt III CZP 45/14) podjął następującą uchwałę:

    „Wytoczenie przez właściciela nieruchomości przeciwko posiadaczowi służebności przesyłu, a przed dniem 3 sierpnia 2008 r. przeciwko posiadaczowi służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, powództwa o zasądzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści tej służebności, nie przerywa biegu jej zasiedzenia.”

    Powyższe orzeczenie oznacza, iż obok założenia sprawy dot. zapłaty za bezumowne korzystanie konieczne będzie również zainicjowanie postępowania sądowego mającego na celu uregulowanie stanu prawnego nieruchomości.

     

    r.pr. Dariusz Śmiłek

  • „Dodatkowa” podstawa odszkodowań za grunty warszawskie

    Autor:

    r.pr. Dariusz Śmiłek

    w kategorii

    Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2014 r. (sygn. akt III CZP 49/14):

    „Jeżeli stwierdzono nieważność decyzji administracyjnej odmawiającej przyznania byłemu właścicielowi nieruchomości prawa własności czasowej na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), źródłem poniesionej przez niego (jego następców prawnych) szkody może być także wydana z naruszeniem prawa decyzja zezwalająca na sprzedaż lokali w budynku położonym na tej nieruchomości.”

    źródło: http://www.sn.pl/orzecznictwo

    UWAGA: uchwałą w składzie 7 Sędziów z dnia 03 września 2015 r. (III CZP 22/15 Sąd Najwyższy orzekł iż „jeżeli stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa decyzji odmawiającej byłemu właścicielowi przyznania prawa do gruntu na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), źródłem poniesionej przez niego (jego następców prawnych) szkody nie jest decyzja zezwalająca na sprzedaż lokalu w budynku położonym na nieruchomości, także w razie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa.”

    r.pr. Dariusz Śmiłek

  • Przedawnienie roszczenia o zwrot opłaty za użytkowanie wieczyste

    Autor:

    r.pr. Dariusz Śmiłek

    w kategorii

    Roszczenie spółdzielni mieszkaniowej o zwrot części opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest roszczeniem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej i ulega przedawnieniu w terminie trzyletnim (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt III CZP 33/14). 

    r.pr. Dariusz Śmiłek

  • Służebność przesyłu – właściciel wygrywa z przedsiębiorcą przesyłowym!!!

    Autor:

    r.pr. Dariusz Śmiłek

    w kategorii

    W dniu 6 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy podjął bardzo ważną uchwałę dla osób starających się skutecznie uregulować stan prawny urządzeń przesyłowych posadowionych na ich nieruchomościach.

    W sprawie o sygn. akt III CZP 9/14 Sąd Najwyższy orzekł iż:

    „Wykonywanie uprawnień w zakresie wynikającym z decyzji wydanej na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (jedn. tekst: Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), stanowiącej tytuł prawny do ich wykonywania, nie prowadzi do nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu.”

    Powyższa uchwała oznacza, iż przedsiębiorstwa przesyłowe nie będą mogły efektywnie powoływać się na tytuł prawny zajęcia nieruchomości wydany na podstawie ww. ustawy, co w efekcie będzie skutkowało oddalaniem wniosków w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia służebności przesyłu, jak również nie uwzględnianiem takich zarzutów zgłoszonych w ramach postępowań o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, na których posadowione są urządzenia przesyłowe.

    r.pr. Dariusz Śmiłek

  • Dziedziczenie bez działu spadku nie wyłącza działania Dekretu PKWN o reformie rolnej

    Autor:

    r.pr. Dariusz Śmiłek

    w kategorii

    Nieruchomość ziemska pn. […] o powierzchni 120 ha, stanowiąca byłą własność […] została przejęta na rzecz Państwa na podstawie dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Właściciel nieruchomości przekraczającej normy obszarowe (50 ha lub 100 ha) zmarł przed 30 sierpnia 1936 r., a spadek po nim nabyły z mocy ustawy 3 osoby każda po 1/3. Przed 1 września 1939 r. brak było działu spadku.

    W związku z powyższym pojawia się pytanie czy nieruchomość powyższa podlega przejęciu na cele reformy rolnej z uwagi na kryterium obszarowe (powyżej 100 ha).

    Zgodnie z art. 2 ust. 2 dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej nieważne są wszystkie prawne lub fizyczne działy nieruchomości ziemskich, wymienionych w art. 2-im ust. (1) pkt e), dokonane po dniu 1 września 1939 r.. W wersji pierwotnej przepis ten brzmiał: „Rodzina podzielona co do praw majątkowych prawnie i fizycznie przed dniem 1 września 1939 r. nie będzie uważana za jednostkę w rozumieniu części 1 p. e niniejszego artykułu.” gdzie ponadto  wprowadzony był ust. 3 w art. 2 o treści: „Podziałem prawnym w rozumieniu części 2-ej art. 2 jest podział na podstawie wyroku sądowego, ugody sądowej, aktu sporządzonego przed notariuszem zgodnie z zezwoleniem właściwej władzy ziemskiej, chociaż wpis o podziale w wykazie hipotecznym nieruchomości nie nastąpił z powodu wybuchu wojny.”

    Dalej zauważyć trzeba, iż spadkobiercy nabywają spadek w chwili jego otwarcia i z tą chwilą powstaje między nimi wspólność majątku spadkowego. Wspólność ta powstaje ex lege i dotyczy majątku spadkowego traktowanego jako całość, dlatego spadkobierca ma udział w spadku, a nie w poszczególnych składnikach spadku.

    Powyższe oznacza, że w w/w stanie faktycznym z powodu braku przeprowadzenia postępowania o dział spadku nieruchomość ziemska pomimo, iż stanowiła współwłasność spadkobierców to spełniała normy obszarowe określone w dekrecie PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku gdy właściciel majątku ziemskiego zmarł po 1 września 1939 r. a spadek po nim odziedziczyło kilka osób. 

    r.pr. Dariusz Śmiłek

Najnowsze wpisy