Prawo nieruchomości – blog radcy prawnego Dariusza Śmiłka

  • Odpowiedzialność członka zarządu Spółki z o.o. za zapłatę opłaty za użytkowanie wieczyste lub podatku od nieruchomości w kontekście wygaśnięcia mandatu

    Autor:

    r.pr. Dariusz Śmiłek

    w kategorii

    ,

    Tak kodeks spółek handlowych (dalej: KSH) w zakresie roszczeń cywilnych), jak również ordynacja podatkowa w zakresie zobowiązań podatkowych, wprowadzają odpowiedzialność członka zarządu spółki z o.o. w przypadku bezskutecznej egzekucji z majątku spółki dochodzonych należności.

    Kwestia ta nabiera praktycznego znaczenia w sytuacji braku podjęcia uchwały dot. odnowienia mandatów przez zgromadzenie wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe. Zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu. Natomiast w przypadku powołania członka zarządu na okres dłuższy niż rok, mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników, zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. O ile zatem w umowie spółki nie ma wyraźnej regulacji, iż członkowie zarządu są powołani na czas nieoznaczony, przy jednoczesnym braku wskazania, że są oni powoływani na określoną tam kadencję (np. 3 lat), przepis art. 202 § 1 KSH wprowadza domniemanie, że kadencja członka zarządu trwa jeden rok.

    Jednakże, niejako w opozycji do powyższego, w orzecznictwie prezentowana jest koncepcja tzw. dorozumianego powoływania członków zarządu. Koncepcja ta skutkuje przyjęciem, iż mandat jednak nie wygasa pomimo braku uchwały odnawiającej mandaty dla członków zarządu. Spośród licznych orzeczeń sądowych można bowiem wyczytać, iż brak dowodu na to, aby istniały w formie pisemnej uchwały o odnowieniu członkom zarządu mandatu na kolejne kadencje (o powołaniu na kolejne kadencje), nie stoi na przeszkodzie ocenie, że byli oni powoływani w formie uchwał podejmowanych per facta concludentia, jeżeli niesporne okoliczności faktyczne jednoznacznie wskazują na dorozumianą wolę wspólników utrzymywania składu zarządu w jego dotychczasowym składzie i odnawiania mu mandatu (tak m.in. wyrok Sądu Najwyższego dnia 4.03.2015 r., sygn. IV CSK 340/14, wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 21.07.2017 r., sygn. VIII Ga 90/17, wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 23.11.2018 r., sygn. VIII U 1259/17). Na gruncie postępowań podatkowych podobne stanowisko dość powszechnie prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo, w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 10.11.2015 r., sygn. I SA/Po 1288/14 wyrażony został pogląd, że osoba, która faktycznie pełniła funkcję członka zarządu w okresie, w którym powstały zobowiązania podatkowe, nie może powoływać się na okoliczność, że jej mandat wygasł na podstawie art. 202 § 1 KSH dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, którą ponosi na podstawie art. 116 ordynacji podatkowej. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.01.2016 r., sygn. II FSK 468/15, skład orzekający zajął stanowisko, że brak wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego faktu wygaśnięcia mandatów członków zarządu spółki z o.o. powołanych umową wspólników na te stanowiska na czas nieoznaczony, w związku z zatwierdzeniem przez uchwałę jej wspólników sprawozdania finansowego tej spółki za pierwszy pełny rok obrotowy, przy zaistnieniu innych jeszcze okoliczności związanych z dalszym pełnieniem tych stanowisk przez tych członków zarządu, prowadzić może do ich odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na zasadach wskazanych w art. 116 § 1-4 ordynacji podatkowej). Z kolei w wyroku z dnia 22.03.2013 r., sygn. I FSK 862/12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że mandat do pełnienia funkcji w zarządzie nie wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy, nawet jeśli zaniedbało ono powołania w tym momencie nowego zarządu, jeżeli członek zarządu wciąż faktycznie sprawuje dotychczas pełnioną funkcję, podpisując dokumenty finansowe, jak i inne dokumenty oraz nie składa rezygnacji.

    Ww. linia orzecznicza ma istotne znaczenie dla członków zarządu, podkreślając, iż zaniedbania dotyczące formalnego zakończenia pełnienia funkcji członka zarządu spółki z o.o. mogą przekładać się na ich odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki. Z drugiej strony dla właścicieli gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste lub gmin może to być skuteczny argument w postępowaniach sądowych lub podatkowych z członkami zarządu.

    r.pr. Dariusz Śmiłek

  • Uszczegółowienie „względów technicznych” w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych jako podstawa wyłączenia z opodatkowania

    Autor:

    r.pr. Dariusz Śmiłek

    w kategorii

    Do końca 2015 r. zapis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: ustawa) wyłączał z zakresu przedmiotów opodatkowania, jakimi są grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, przedmioty opodatkowania, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W takich przypadkach w np. w postępowaniach o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości wystarczające było wykazanie takie stanu technicznego budynków, które przemawiał za tym, iż nie są one wykorzystywanie w działalności gospodarczej oraz ich wykorzystywanie w tejże działalności nie jest możliwe.

    Od 01.01.2017 r. stan prawny uległ zmianie. Ustawa w nowym brzmieniu definiując pojęcie „gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej” nie odwołuje się już bowiem do „względów technicznych”, co uprzednio umożliwiało wyłączenie z opodatkowania. Innymi słowy sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynku, budowli lub gruntu skutkuje uznaniem tych kategorii za związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

    Ustawa jednak wprowadza wyjątek od ww. reguły (art. 1a ust. 2a ustawy), będący swego rodzaju skonkretyzowaniem uprzedniego pojęcia „względów technicznych”, zgodnie z którym do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się m.in.:

    1. budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;
    2. budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana ostateczna:
      1. decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określająca terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia wydawana w przypadku jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia;
      2. decyzja organu nadzoru górniczego, na podstawie, której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.

    Powyższe zmiany skutkują zatem uznaniem, iż w sytuacji gdy przedsiębiorcy są w posiadaniu budynków o funkcji niemieszkalnej i nie przedstawią ostatecznej decyzji o rozbiórce, to  muszą płacić podatek od nieruchomości według najwyższej stawki tj. od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

    r.pr. D. Śmiłek

  • Użytkowanie budynku a obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości

    Autor:

    r.pr. Dariusz Śmiłek

    w kategorii

    Zgodnie z 6 ust. 2 u.p.o.l., jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona, albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Obowiązek podatkowy może być związany z rozpoczęciem użytkowania budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. W tym przypadku chodzi oczywiście o rozpoczęcie faktycznego użytkowania budynku lub jego części. W takiej sytuacji nie muszą być spełnione warunki uprawniające do użytkowania budynku, o których mowa w art. 54 czy 55 ustawy Prawo budowlane.

    W przypadku nowo wybudowanych budowli albo budynków istotnym zdarzeniem – z punktu widzenia umiejscowienia w czasie momentu powstania obowiązku podatkowego – jest zakończenie ich budowy albo rozpoczęcie użytkowania, ale to drugie tylko wówczas, gdy ma ono miejsce wcześniej, czyli przed ostatecznym zakończeniem budowy budowli albo budynku. Z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. wynika uzasadnione twierdzenie, że rozpoczęcie użytkowania budynku nawet jeszcze ostatecznie niewykończonego powoduje konieczność zapłacenia podatku od początku następnego roku i to ustalanego od całego budynku, co oznacza, że obowiązek ten dotyczy również budynku, który nie został wykończony czy przekazany do użytkowania. Należy także zauważyć, że ustawodawca zdecydował o powiązaniu powstania obowiązku podatkowego z „rozpoczęciem użytkowania budowli albo budynku”, a nie z formalnościami jak np. decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. Ustawowa definicja budynku jako przedmiotu opodatkowania takiej cechy nie podaje. (tak: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 października 2016 r. I SA/Bd 589/16).

    r.pr. D. Śmiłek